HOUDT-STAND KRANTJE  


Eerste onderlinge competitieronde 2003

De eerste competitieronde van Houdt-Stand is weer begonnen. En wat een opkomst! Maar liefst acht spelers kwamen opdagen. Dat was de laatste jaren niet meer gebeurd. Ronald Karmoen kwam te laat om nog een partij te spelen, maar beloofde om de volgende keer wel op tijd te komen. Voor de wedstrijden verraste Henk Aaldring de leden met een klein notatieboekje uit 1974. Antiek dus. Hilko begon meteen zijn naam er op te schrijven, daarmee de waarde verminderend. Competitieleider Alex van Prinsenbeek had een driekamp tussen de de eerste drie van de competitie van vorig jaar gepland aangezien er een oneven aantal leden aanwezig was. Terwijl de partijen begonnen waren, leek voor Alex dit een goede gelegenheid de prijzen van de vorige competitie uit te reiken, zodat hij niet op hoefde te staan. De volgende keer met iets meer decorum Alex!

Iedereen had er weer zin in, gezien de partijopzet. Erik Franssen zette een verwoestende aanval op tegen Albert Kuiper, maar overzag een damzet. Hidde Doornbusch en Henk Aaldring lieten hun stand vastlopen. Hidde begon als eerste met ruilen. Hij sloeg de verkeerde schijf en moest een schijf inleveren. Later maakte Henk het nog combinatief af. Ook in de partijen van Alex, Hilko en Siep werd er driftig gestreden. Hilko plaatste tegen Siep te vroeg een voorpost die hij prompt verloor. In de partij kwam Hilko niet meer tot iets zinnigs. Alex en Siep vochten een tric-trac duel uit, waarbij de vraag was wie het eerst op dam zou komen. Alex kwam in het voordeel maar had niet voldoende om te winnen. Als laatste was de partij tussen Hilko en Alex nog bezig. Beide spelers waren in tijdnood geraakt. Er stond een boeiend klassiek spel op het bord. Alex tastte mis, hij wou nog op winst spelen in een stand waar dat al niet meer verantwoord was. Zijn stand stond plotseling in alle varianten verloren. Zo kende de opening van het seizoen nog een interessante opening, de nummer twee van de vorige competitie verloor van de nummer drie. Het zal nu al moeilijk worden voor Alex om zijn kampioensaspiraties waar te maken.

Siep Buurke

Het Europees Kampioenschap dammen 1999 te Hoogezand-Sappemeer.

Dit evenement heeft bijzonder veel aandacht gehad in de diverse media.
Het meedoen van zowel Harm Wiersma als Ton Sijbrands heeft bijzonder veel aandacht gekregen. Het is een uniek toernooi geworden, door het hoge beslissingspercentage en door het feit dat een Nederlander voor het eerst sinds vele jaren weer eens eerste in een internationaal kampioenschap is geworden.

De NOS heeft zes keer aandacht aan het toernooi geschonken in haar uitzendingen voor de TV.

Datum  programma 
% Kdh. Aard Lengte

7 september 1999: Studio NOS lengte
 2,7 gesprek 5.49
11 september 1999 Studio Sport  
8,1 mondeling 0.18
23 september 1999 2 vandaag  
5,1 gesprek 0.23
23 september 1999 Sportjournaal  
6,0  verslag 2,34
23 september 1999 Studio NOS  
1,3 gesprek 10,27
24 september 1999 Ontbijt TV  
0,9 gesprek 1,08
  TOTAAL 20.39 min

Ter vergelijking: in die periode werd aan:
Atletiek 3.17.18
Autosport 0.44.58
Badminton 0.10.45
Basketbal 0.35.10
Boksen 0.01.11
Bowlen 0.03.14
Golf 0.03.28
minuten aandacht besteed.

TV Noord heeft in totaal 4 keer aandacht besteedt aan het evenement.

Radio
Dagelijkse uitzending op Radio Noord
Dagelijkse uitzzending op radio Compagnie
Regelmatige uitzending op radio 1 en op andere regionale zenders

Teletekst
Dagelijkse uitsalagen en standen

Internet
Alle partijen waren dagelijks te volgen

Siep Buurke

Harm Wiersma wint EK 1999 te Hoogezand-Sappemeer.

Er moet ver in de tijd teruggegaan worden om een spannender titelstrijd dan het EK dammen 1999 te Hoogezand-Sappemeer te vinden. Vanaf het begin stond Ton Sijbrands, die vrijwel alle publiciteit naar zich toetrok, bovenaan totdat hij de winst verzuimde in de partij tegen de bepaald niet sterke Azerbaidzjanie Aliev. De ‘heilige damgronden van Hoogezand-Sappemeer’ inspireerden de spelers tot grootse daden op het dambord. Van 1962 tot 1977 waren er in Hoogezand-Sappemeer de fameuze Brinta annex Scholten-Honig annex KSH damtoernooien. In de pers en bij de spelers was er veel aandacht voor dit verleden. Met dit EK-toernooi maakt de gemeente zich voor dammers opnieuw legendarisch door de deelname van zowel Ton Sijbrands als Harm Wiersma alsook door het baanbrekende winstpercentage en de vele beslissingen tussen grootmeesters. Ook Harm Wiersma heeft een ongelooflijke serie winstpartijen gescored. Andere spelers hebben ook waanzinnig veel gescored. Plusscores die normaal stuk voor stuk de toernooioverwinning gebracht zouden hebben waren nu niet goed genoeg. Ton Sijbrands en Harm Wiersma bleven bijzonder productief. Het deelnemersveld werd nog eens versterkt door het invallen van Guntis Valneris voor de Moldavier Nosirev. De nationale bond van Letland was vergeten hem op tijd in te schrijven. Teleurstellend voor iedere damliefhebber was het dat beide Nederlandse spelers niet gedeeld eerste werden en daarmee alsnog de match van de eeuw mogelijk maakten. Zoals het nu lijkt zal deze zeker niet doorgaan. Het gemeentebestuur van Hoogezand-Sappemeer had zich al garant gesteld voor een eventuele barrage. Ton Sijbrands was duidelijk in zijn commentaar: "Nu het om des keizers baard gaat komt er geen match, wel als het om het Europees Kampioenschap gaat." Ton Sijbrands en Harm Wiersma hebben voor de organisatie hun startgeld meer dan waar gemaakt. Alleen deze twee spelers hebben startgeld ontvangen. Gezien het resultaat van de toernooiuitslag en gezien de aandacht voor beide spelers terecht. Het startgeld was van een dermate niveau dat Ton Sijbrands zelfs afzag van een eventueel prijzengeld. Ook het prijzengeld was niet onaardig. Harm Wiersma heeft met zijn titel ƒ10.000,- verdiend, terwijl de gedeelde tweede en derde plaats van Sijbrands en Valneris beide spelers nog het bedrag van ƒ6300,- opleverde. Het winstpercentage haalde de 50% score precies. Een fabuleus hoge score voor een damtoernooi van dit niveau. Het toernooi zal dan ook als een uniek damtoernooi in de boeken komen. Harm Wiersma kondigde na het toernooi aan zich terug te trekken uit de wedstrijdsport om zich aan zijn gezin en zijn studie te wijden. Verder is hij actief als bondscaoch van de KNDB en als damjournalist van de Telegraaf, voor de damsport is hij dus niet verloren.

In het aanloop van het toernooi was er een aantal problemen. Ton Sijbrands twijfelde sterk over zijn deelname, maar werd uiteindelijk toch over de streep getrokken. Met name wethouder van sportzaken, de heer Stäbler, heeft al het mogelijke gedaan om Ton Sijbrands’ deelname zeker te stellen. Daarnaast was er de sponsoring die problemen gaf. Het blijft moeilijk het bedrijfsleven van het publicitaire belang van dammen te overtuigen. De gemeente heeft nu wel erg veel aan het toernooi bijgedragen, in ieder geval ƒ110.000,-. Ook dat maakt het toernooi uniek. Bij de sluiting zei burgemeester Van der Linde er toch naar te streven tot een tweejaarlijks invitatietoernooi te komen. Daarbij stelde hij wel als voorwaarde dat er voldoende sponsoring vanuit het bedrijfsleven moest komen. Gezien alle landelijke publiciteit die dit toernooi opgeleverd heeft, moet dat toch mogelijk zijn.

Ronde 1
Ton Sijbrands begon het toernooi goed met een belangrijke overwinning op de Litouwer Edward Boezinski.

Stand 1 wit speelt 25.46-41! 8-12? hierna is het vrijwel zeker gewonnen voor wit. Het beste is nog 6-11, 31-27, 18-22, 27x29, 24x3136x27, 11-16, 41-37, 17-21, met slecht spel 26.31-27 9-13 27.36-316-11 28.41-36 3-8 29.47-42 1-6 30.27-22 18x27 31.31x22 11-16 32.22x11 6x17 33.37-31 26x37 34.42x31 17-21 35.48-42 13-18 36.28-22 18x27 37.31x22 10-15 38.50-44 23-29 39.32-27 21x32 40.38x27 8-13 41.44-40 12-18 42.42-37 29-34 43.30x39 19-23 44.22-17 14-19 45.25x14 19x10 46.37-31 10-14 47.40-34 14-19 48.34-30 24-29 49.39-34 29x40 50.35x44 15-20 zwart geeft het op. Opvallend in dit toernooi waren de vele beslissingen die vielen tussen grootmeesters. Het begin werd gemaakt door Anatoli Gantwarg die Rob Clerc overtuigend versloeg. Rob kwam deze klap in het toernooi niet echt meer te boven en moest zich met een bescheiden rol tevredem stellen. Stand 2 34. 39-34 19-24 werd tot Clercs verrassing gespeeld, hier moet 34-30 25x34, 40x20, 15x24, 45-40 waarop 13-18 verhinderd is door 41-36, 28-23 en 27-21, 35.34-29 24x22 36.27x7 6-11 37.7-1 13-18 38.23x12 11-17 39.12x21 16x47 40.40-34 47-24 41.1-6 24-2 42.6-39 14-20 43.39-50 9-13 44.43-39 13-19 45.39-33 2-16 46.33-28 19-24 47.45-40 16-2 48.28-23 en in verloren stand was de tijd van wit op. Er werd tijdens dit toernooi met electronische klokken gespeeld, zodat er niet meer gesproken kan worden van "wits vlag viel".

Ronde 2
Wederom won Ton Sijbrands, waardoor zijn droomstart gestalte kreeg. Hij neemt alleen de leiding. Zowel Boezinski als de Fransman Cordier hebben na hun verlies goed gescored. Zij waren ‘aangeraakt’ zoals Sijbrands ironisch opmerkte. Opvallend was wel dat beide spelers ontspannen speelden en daardoor goede resultaten behaalden. Het komt nogal eens voor dat een speler weinig punten meer behaalt na een nederlaag. Met subtiele middelen schuift Ton Sijbrands zijn tegenstander langzaam van het bord.

Stand 3 36…19-23 37.48-43 23x34 38.39x30 18-23 39.37-31 12-17 40.31-27 22x31 41.32-28 23x32 42.38x36 17-22 43.36-31 13-18 44.43-38 18-23 45.38-32 11-16 46.30-25 9-14 47.45-40 16-21 48.33-28 het beste hier is gewoon maar 31-26 proberen, 48…22x33 49.31-26 23-28 50.32x23 21-27 51.23-19 14x23 52.25-20 33-38 53.20-14 8-13 54.14-10 38-42 55.10-5 13-19 56.40-34 42-47 57.34-30 47-24 58.30-25 24-33 en wit gaf op, op 25-20 komt 33-28, 20-14, 19x10,5x14, 27-31, 26x37, 28x46, 14x41, 46x5.

Ronde 3
De enige dag in het toernooi waarop Ton Sijbrands in lichte problemen werd gebracht. Nadat hij een goede manoeuvre gemist had, moest de Muidenaar nog alle zeilen bijzetten om niet te verliezen van de Wit-Russische kampioen Anatoli Gantwarg. De spelers waren in het Golden Tulip Hotel in Stadskanaal ondergebracht. Om zich optimaal op de partijen voor te bereiden wilde Ton Sijbrands in een ander hotel zitten dan de andere spelers. Dit was een van de condities die hij gesteld had. Ton Sijbrands verbleef in het Golden Tulip Hotel in Zeegse. De spelers uit Stadskanaal werden elke dag met twee busjes opgehaald, elke dag om 1 uur. Deze ronde had Edward Boezinski zich verslapen en de bus gemist. Hij kwam, nadat hij om 2 uur gewekt was, met een taxi naar Hoogezand.

Ronde 4
Deze ronde moest vanwege het in gebruik zijn van de raadszaal in het Kielzog gespeeld worden. De spelers hadden meer ruimte. Ton Sijbrands heeft in dit toernooi de meeste tijd verbruikt in zijn partijen. In zijn partij tegen de Italiaanse kampioen, Raoul Bubbi, weet hij net niet te winnen ondanks groot voordeel.

Ronde 5
Op deze zaterdag was dan eindelijk het lang verwachte duel tussen Ton Sijbrands en Harm Wiersma. Het was duidelijk dat geen van beide spelers wilde verliezen. Sinds het Nederlands kampioenschap 1973 hadden ze tegen elkaar geen serieuze partij gespeeld. In het WK 1992 te Toulon werd het na 6 zetten op voorstel van Harm Wiersma remise. Hulparbiter Frank Teer doet van zich spreken door zich voor de 40-zettenregel te verontschuldigen.

Edward Boezinski zet zijn zegetocht voort en komt met Gantwarg, Sijbrands en Wiersma op de gedeelde 1e plaats. Partij Sijbrands-Wiersma, 12-09-1999 1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.37-32 10-14 4.41-37 5-10 5.34-29 23x34 6.39x30 20-24 7.30x19 13x24 8.44-39 8-13 9.32-28 14-19 10.46-41 2-8 11.37-32 18-23 12.41-37 12-18 13.31-27 7-12 14.40-34 10-14 15.50-44 14-20 16.34-30 20-25 17.44-40 25x34 18.40x20 15x24 19.49-44 17-22 20.28x17 11x31 21.36x27 6-11 22.45-40 9-14 23.40-34 11-17 24.33-29 24x33 25.39x28 17-22 26.28x17 12x21 27.44-39 23-28 28.32x12 21x41 29.47x36 8x17 30.39-33 1-7 31.38-32 7-12 32.43-3812-18 33.32-28 18-23 34.48-43 23x32 35.38x27 13-18 36.36-31 3-9 37.42-38 9-13 38.38-32 14-20 39.43-38 4-9 40.31-26 17-22 1-1 zie diagram4. Na afloop merkte Ton Sijbrands gekscherend op dat deze partij erg veel leek op de eerste partij die ze in 1964 hadden gespeeld, maar dat die eerste partij toch interessanter was.

Ronde 6
Boezinski en Sijbrands alleen aan de leiding. Vooral de overwinning van Boezinski op Georgiev is opmerkelijk. Georgiev speelt duidelijk niet zijn sterkste spel in dit toernooi. Diagram 5, 40.27-21, 43-39 was verhinderd door 29-33, 39x19, 22-28, 32x23, 18x29, 34x23, 17-21, 26x17, 12x43, 40…16x27 41.32x21 10-14 42.37-32 14-19 43.31-27 22x31 44.36x27 19-24 45.21-16 8-13 46.43-39 24-30 47.38-33 29x38 48.32x43 13-19 49.43-38 19-24 50.40-35 7-11 51.16x7 12x1 52.38-32 17-22 53.45-40 22x31 54.26x37 18-22 55.37-31 1-7 56.32-27 22-28 57.31-26 28-33 58.39x19 30x39 59.19x30 25x45 60.27-22 39-43 61.22-18 43-49 62.18-13 49-27 63.13-8 7-12 64.8x17 27-18 65.17-11 45-50 66.11-6 18-1 67.26-21 50-45 68.35-30 45-12 69.21-16 12-8 70.16-11 8x35 71.11-7 1x45 72.6-1 35-44, het komt niet vaak voor dat alles bewezen moet worden.

Ronde 7
Harm Wiersma voegt zich weer bij de leiders na een fortuinlijke winst tegen Shavel.

Ton Sijbrands en Rob Clerc spelen hun onderlinge partij remise. In allerlei media wordt hun oude controverse nog eens opgeklopt. Beide spelers gedragen zich correct, blijven ook zitten terwijl de tegenstander aan zet is. Er wordt door het publiek nog wel op gelet of er nog handen geschud worden door beide spelers. Dat gebeurt dus niet. En zo is het ook goed. Beide spelers hebben genoeg respect voor elkaar om geen provocaties voor de partij te laten zien. In het NRC werd gemeld dat Ton Sijbrands de naam van Clerc weigert uit te spreken, daarmee een poging doend om het conflict nieuw leven in te blazen, een zogenaamde kwaliteitskrant onwaardig. Overigens, een krant waarin wel een schaak- en bridgerubriek maar geen damrubriek staat is natuurlijk geen kwaliteitskrant.. Het is volstrekte onzin, in contacten met anderen wordt de naam van Clerc gewoon genoemd door Sijbrands. Maar waarom zouden ze steeds over een conflict moeten spreken, als er niets over te zeggen valt? Beide spelers hebben dan ook terecht geen zin om de zaak nog eens op te rakelen.

Doordat Guntis Valneris op de eerste dag te laat was, moest hij zijn partij tegen Alexander Georgiev op de eerste rustdag inhalen. Door zijn overtuigende winst wist hij aansluiting bij de koplopers te houden.

Ronde 8
Deze ronde vielen er in maar liefst 6 van de 8 partijen winst te noteren. Er waren rondes bij dat er slechts twee winsten waren, maar het gemiddelde van vier beslissingen per ronde bleef.

Ronde 9
Harm Wiersma nestelt zich deze ronde definitief in de top met zijn overwinning op Georgiev.

Stand 6 de witspeler is volledig overspeeld en speelt hier 37. 40-34 29x40 38 35x44 24x35 met schijfwinst en later partijwinst voor Wiersma.

Ronde 10
In deze ronde wordt de nieuwe Sijbrands zichtbaar. Sijbrands speculeerde in zijn partij tegen de Belg Schalley op de tijdnood van zijn tegenstander. In dit toernooi liet Sijbrands zien een speler te zijn met een goede vechtmentaliteit, waarbij hij ook nog eens durft te bluffen. Zoals Gep Leeflang in het Groninger Dagblad formuleerde: "Ton Sijbrands lijkt bij zijn rentree een metamorfose te hebben ondergaan. De 49-jarige Muidenaar stond altijd te boek als een perfectionist, die in partijen geen risico wenste te nemen en liever een minder kansrijke maar analytisch beter verantwoorde spelgang zou kiezen." Zelf meende Sijbrands: " Met deze digitale klokken kun je op de seconde nauwkeurig zien hoeveel bedenktijd de spelers hebben en met nog minder dan tien seconden voor zes zetten had ik dat wel aangedurfd. Na afloop bleek dat hij de juiste reactie niet vond en dat ik dus mijn beloning zou hebben gekregen. Ik heb het tactische element wel degelijk laten meespelen, alleen heb ik die reputatie niet. Vroeger toen we nog met klassieke klokken speelden, kon je moeilijk exact zien hoeveel bedenktijd er nog resteerde en was het nemen van een risico toen echt meer een kwestie van gokken. Als je de seconden exact in beeld hebt is daarvan amper sprake."

Ook wordt het duidelijk dat de strijd om de eerste plaats zal gaan tussen Ton Sijbrands en Harm Wiersma. Er moet ver in de tijd terug gegaan worden om een Nederlandse winnaar in een internationaal kampioenschap te vinden. Het wordt dus weer eens tijd voor een Nederlands succes.

Bovendien begint langzaamaan de hoop te komen op een herkamp tussen Ton Sijbrands en Harm Wiersma.

Sijbrands-Schalley stand 7 na 41.50-45 13-18? Hier moet 7-12, waarop Sijbrands zou hebben gespeculeerd met 37-31!? 12-18, 39-34!? Met op 19-23 21-17, 22x11, 34-30, 25x34, 33-28, 23x43, 48x8, na 39-34 kan echter 25-30, 34x12, 22-28, 33x22, 13-18.met winst voo zwart!! Na 41…13-18 42.37-32 19-23 43.32-28 23x34 44.21-16 29x38 45.40x9 22-27 46.9-3 27-31 47.3-9 en zwart overschreed de bedenktijd in een verloren stand.

Ronde 11
Rob Clerc wordt na een blunder tegen Georgiev gauw met een taxi naar zijn hotel gebracht. Harm Wiersma begint aan een imponerende opmars met een belangrijke winst tegen de Russische kampioen Alexander Getmanski.

Ronde 12
Harm Wiersma wist net niet te winnen van Edward Boezinski ondanks drie fraaie offers.

Ronde 13
Nu bleek dat Georgiev de te kloppen man was, speelde Ton Sijbrands tegen hem op winst. In de partij bleek dat Ton Sijbrands de opening al eens in de oefenmatch met Samb op het bord had gehad met hetzelfde resultaat. Stand 8 na 29…21-26 er dreigt 19-23, 29x16, 24-30, 35x24, 20x36 30.42-38? Om de partijvariant te ontlopen moet wit wel 28-22 doen met voordeel voor zwart, 12-18 31.41-36 1-6 32.36-31 11-16 33.32-27 6-11 34.35-30 hier plaatst Georgiev het offer waar hij uiteindelijk niet aan ontkomt, met de schijfwinst won zwart ook eenvoudig de partij.

Ronde 14
In deze ronde werd verwacht dat Ton Sijbrands een punt zou uitlopen. Hij moest ten slotte tegen de zwakke Azerbaidzjani Eldar Aliev terwijl Harm Wiersma tegen Anatoli Gantwarg speelde, van wie hij de laatste acht partijen niet gewonnen had. Helaas, Sijbrands komt niet verder dan remise.

In de remisepartij tegen Ton Sijbrands vroeg Aliev na de partij om het notatiebiljet van de Nederlander. Ook Aliev is een fan van Ton Sijbrands. Hij haalde een uit elkaar gevallen exemplaar van "Ton Sijbrands Dammer" te voorschijn om door Ton Sijbrands te laten tekenen. Sijbrands heeft het exemplaar nog getekend met een opdracht. Er waren wel 8 winsten in deze partij voor Sijbrands, hij wist echter een slechte zet te vinden die direct remise bleek te zijn, ondanks 5 schijven voorsprong! Voor zoveel leed geen tranen. Wederom had Ton Sijbrands een titel voor het grijpen, wederom laat hij het liggen. In 1990 miste hij in de laatste matchpartij tegen Alexei Tsjizjov de winst en daarmee de wereldtitel. In 1990 in het WK te Groningen miste hij de winst tegen Soulemane Ba, terwijl concurrent Tsjizjov van Rob Clerc won. Stand 9 na 48…35-40 wit staat inmiddels 2 schijven voor, in deze stand doet vrijwel iedere hoofd- of eerste klasser 27-22 met altijd een vangstelling, de witspeler verspeeld zijn Europese titel met 49.20-14???? 40-44 50.50x39 45-50 51.38-33 17-22!! 52.28x8 18-23 en er is eenvoudigweg geen winst meer mogelijk, 27-21 verliest zelfs nog.

Harm Wiersma won aldus stand 10, na 36.42-38 8-13 een ernstige fout wit wint nu door: 37.37-31 26x37 38.35-30 24x35 39.47-41 37x46 40.33-29 46x23 41. 29x9 11-17 42.22x11 6x17 43.9-4 19-24 44.4-9 21-27 45.9x36 17-22 46.36x30 35x24 47.38-32 24-30 48.48-42 16-21 49.32-28 20-24 50.28-22 15-20 51.50-44 30-35 52.22-18.

"Hij moest zo nodig van Anatoli Gantwarg winnen," zei Ton Sijbrands na afloop, daarmee doelend op het feit dat de kans op een zeer lucratieve tweekamp verkeken was.

Ronde 15
Het scorinspercentage kwam definitief op 50%. Ton Sijbrands probeerde het nog wel, maar wist uiteindelijk niet te winnen van Alexander Getmanski zodat de gehoopte tweekamp er niet uit kwam. Harm Wiersma kwam ook niet verder dan remise tegen Raoul Bubbi. Na de sluiting merkte wethouder Stäbler op dat Ton Sijbrands in december 50 zou worden en dat hij daarmee het pechgetal 49 achter zich liet. Het was ten slotte de 49e zet die hem in de partij tegen Eldar Aliev de das omdeed en daarmee de tweekamp voorkwam. Zowel Sijbrands als Wiersma hebben in dit toernooi laten zien nog tot de wereldtop te behoren en in deze vorm zeker mee te kunnen strijden voor de wereldtitel.

Siep Buurke